Od kilku lat w Irlandii trwają przygotowania do zmian w systemie edukacji, zwłaszcza nauczania języków obcych. Polsko-Irlandzkie Stowarzyszenie Edukacyjne oraz inne prężnie działające na terenie Irlandii organizacje polonijne przy wsparciu Ambasady RP w Dublinie od kilku lat lobbują za wprowadzeniem języka polskiego do podstawy programowej szkół. 

kostka

15 września bieżącego roku Rząd Republiki Irlandii opublikował Plan Działań dla Edukacji 2016 – 2019 (Action Plan for Education). W ramach tych zmian Irlandczycy chcą między innymi zwiększenia liczby języków obcych nauczanych w szkołach średnich oraz polepszenia jakości ich nauczania. Wśród języków, o które miałaby rozszerzyć się podstawa programowa, znajduje się również język polski. Język polski jest drugim co do powszechności użycia językiem w Irlandii, słyszy się go na ulicach, jest jednym z języków do wyboru w urządzeniach typu maszyna do sprzedaży biletów pociągowych, w urządzeniach służących wypożyczaniu książek w bibliotekach etc. Jednak nauka tego języka odbywa się wielkim wysiłkiem wielu polskich rodzin, które chcą utrzymać/nauczyć dzieci języka polskiego. Dotyczy to sporej grupy ludzi, według spisu powszechnego z 2011 (na wyniki spisu powszechnego z 2016 musimy poczekać do marca 2017) w Irlandii mieszka około 120 000 Polaków z czego 22 200 stanowią dzieci poniżej 15 roku życia.

Wiele polskich rodzin dba o to by ich dzieci nie zapomniały, bądź te urodzone już w Irlandii, nauczyły się języka polskiego korzystając z bogatej ofert szkół polonijnych (według danych Ambasady RP w Dublinie obecnie działa 36 szkół polonijnych oraz 5 punktów konsultacyjnych). Wiąże się to jednak z dodatkowym dniem szkolnym dzieci, gdyż szkoły polonijne są szkołami weekendowymi, najczęściej działającymi w soboty czasami też w niedzielę. Edukacja na poziomie szkoły podstawowej zwykle cieszy się dużym zainteresowaniem rodziców, dzieci z radością przychodzą do szkół, gdzie poznają język polski, kulturę i historię kraju pochodzenia ich rodziców. Natomiast po zakończeniu edukacji na poziomie szkoły podstawowej (zwykle około 12 roku życia) dzieci nie chcą już uczyć się w soboty. Wiąże się to z faktem, że przejście z irlandzkiej szkoły podstawowej do średniej to duża zmiana w życiu ucznia. O ile w szkole podstawowej, do której dziecko zaczyna uczęszczać jako 4 lub 5 latek, gdzie przez kolejne 8 lat nauki klasa ma jednego nauczyciela wszystkich przedmiotów, o tyle w szkole średniej zupełnie zmienia się system nauki, uczniowie dzień mają podzielony na zajęcia z nauczycielami różnych przedmiotów. Część dzieci w tym wieku nie chce kontynuować nauki języka polskiego, a rodzice pełni obaw jak dziecko poradzi sobie w szkole średniej nie naciskają. Należy również wziąć pod uwagę fakt, że przeciętny nastolatek nie chce „wyróżniać się z tłumu”, chce uczestniczyć w zajęciach, w których biorą udział jego rówieśnicy. Trzeba przyznać, że w weekendy odbywa się wiele zajęć sportowych, treningów, meczy piłki nożnej, rugby etc. w których dzieci chcą uczestniczyć wraz z kolegami innych narodowości. Gdyby taki uczeń mógł wybrać jako jeden z przedmiotów w szkole średniej język polski i kontynuować naukę byłaby to nieoceniona pomoc dla utrzymania więzi z Polską.

sen

Dotychczas uczniowie mogli zdawać na egzaminie maturalnym język polski jako obcy, ale przygotowywać się do egzaminu musieli albo sami, albo korzystając ze specjalnych kursów przygotowujących do matury oferowanych przez szkoły polonijne. Jednak tylko kilka szkół oferowało takie zajęcia w 2013 było to 7 szkół, w 2015 – 8, a w 2016 – 12. To powoduje, że z 769 uczniów zdających polski na maturze w 2013r. tylko 115 skorzystało z zorganizowanej formy przygotowania do egzaminu, później nie wygląda to lepiej 2015r do egzaminu przystępuje 671 uczniów, gdzie zaledwie 140 chodziło na kursy, czy w 2016r. do matury z polskiego przystąpiło 717 uczniów a na zajęciach przygotowawczych było 200 osób.  Gdyby uczniowie o polskich korzeniach mogli uczęszczać na kursy przygotowawcze do matury z j. polskiego w ramach zajęć lekcyjnych, być może więcej spośród nich wybierałoby ten język na egzaminie. Kolejnym aspektem, o którym nie należy zapominać to zainteresowanie Irlandczyków nauką języka polskiego.

kleks

Wspomniany wcześniej Plan Działań dla Edukacji przewiduje uruchomienie pilotażowych programów nauczania języka polskiego od września 2017 r. Członkowie Polsko-Irlandzkiego Stowarzyszenia Edukacyjnego mają wielką nadzieję, że prowadzone obecnie rozmowy na szczeblu politycznym przyczynią się do sprawnego uruchomienia programu.

*Monika Kostka – dyrektor Polsko-Irlandzkiego Stowarzyszenia Edukacyjnego (PIEA).

WYWIAD BIURA PODRÓŻY WEWNĘTRZNEJ. Gościem Kasi Forest był Wojciech Kostka ze stowarzyszenia Polish-Irish Educational Association (PIEA). W wywiadzie m.in. o działaniach Polsko-Irlandzkiego Stowarzyszenia Edukacyjnego na rzecz wprowadzenia języka polskiego do podstawy programowej nauczania języków obcych w szkołach średnich w Irlandii.